Verschil tussen autonome- en toegepaste kunst

Toegepaste kunst wordt ook wel decoratieve kunst genoemd. Hoewel ‘decoratief’ doet suggereren dat het alleen voor de versiering is, heeft deze kunstvorm ook een functie. Kunst waarbij je vrijwel meteen ziet wat de functie is, valt onder toegepaste kunst. Esthetische kunst waarbij het alleen gaat om het ontwerp, zoals schilderijen, valt onder autonome kunst.

Toegepaste kunst via Wikimedia Commons

 

Moderne kunst

De vier belangrijkste stromingen binnen de moderne kunst is het Kubisme, waarbij het afbeelden van stilleven hét kenmerk was. De snelle en krachtige lijnen van het Futurisme is de tweede stroming binnen de moderne kunst. Een expressie binnen de kunst waarbij een duidelijke afkeer is tegen alles van vóór de Eerste Wereldoorlog heet het Dadaïsme. Het Dadaïsme was in haar originele vorm alleen actief tussen 1916 en 1920, hoewel van korte duur was het wel een zeer kenmerkende stroming binnen de moderne kunst. Daarnaast was het Dadaïsme een voorloper van het Surrealisme; de laatste van de 4 belangrijkste stromingen binnen de moderne kunst. Het Surrealisme kenmerkt zich door de fantasie elementen.

Juan Gris via Wikimedia Commons

Juan Gris, Portrait of Picasso via Wikimedia Commons

 

Frank Zweegers over Maniërisme

Maniërisme is in de 16e eeuw ontstaan door Italiaanse kunstenaars. Zij waren geïnspireerd door de werken van Rafaël en de Sixtijnse kapel van Michelangelo. Italiaanse kunstenaars maakten net zoals Michelangelo gespierde lichamen, alleen werden deze lichamen nóg gespierder afgebeeld waardoor de hoofden klein werden gehouden zodat er meer nadruk kwam te liggen op de lichaamsvormen. Maniërisme staat voor een eigen artistieke stijl, waarbij met de vormentaal emoties werden uitgedrukt Dit werd later door kunstcritici gezien als geknoeide kunst. Losjes in elkaar gezet en niet conform de werkelijkheid en emoties. Pas eeuwen later, vanaf de 20ste eeuw, beleefde het Maniërisme haar herstel.

Agnolo Bronzino - Portrait of Lucrezia Panciatichi (Irina)

Agnolo Bronzino – Portrait of Lucrezia Panciatichi (Irina)

Kubisme

Kubisme wordt ook wel gezien als een avant-gardistische kunststroming, in de jaren ’20 van de vorige eeuw. In mijn vorige post, waar ik Op-Art uitlegde, is Kubisme een soort tegenhanger. Waar strakke vlakken en stilleven de rode draad is binnen deze vorm. Echter hebben deze twee kunststromingen ook wat gemeen met elkaar, namelijk verschuivingen die duidelijk waarneembaar zijn. Hierdoor kan een schilderij het 3D effect krijgen wat je ook vindt in de Op-Art. De reden waarom het kubisme wordt genoemd, is omdat het allemaal is begonnen met de kubus. De kubisten hielden ervan om de natuur te tekenen met alleen gebruik van kubus -, en kegelvormen en bollen.

Op-Art

Op-Art staat voor optische kunst en is een kunstvorm dat in de jaren ’60 van de vorige eeuw is ontstaan.

Marcello- Dizzy2_gpk

Op-Art- Bron: Marcello

 

Op-Art wordt vooral in de schilderkunst toegepast. Maar in de beeldhouwkunst wordt het niet uitgesloten. Het kenmerk wat hier centraal staat is optische illusie, waarmee het gebruik van vele verschillende kleuren en vormen door elkaar gaan en tegelijk toch iets uitbeelden. Het is een kunstvorm waarbij misleiding en desoriëntatie het doel is en beweging is de uitwerking ervan. De meest bekende Op-Art kunstenaars komen uit Amerika, waar namen als Frank Stella en Kenneth Noland bekende namen zijn in deze kunststroming.

 

 

Frank legt uit: Kinetische kunst

Kinetisch. Het woord heeft als betekenis: ‘wat beweging veroorzaakt’.

Marcel Duchamp - Bicyclette

Marcel Duchamp – Bicyclette Bron: Lafabriquerie.fr

 

In de kinetische kunst wordt dan ook met bewegende objecten gewerkt. Zowel natuurkrachten, mechanische krachten of menselijke krachten zie je terug in kinetische kunst. Deze stroming vindt zijn oorsprong in het begin van de vorige eeuw. De ‘Bicyclette’ van Marcel Duchamp wordt beschouwd als het eerste kinetische kunstwerk en stampt uit 1913. Een andere bekende naam is Alexander Calder. Dit is de maker van de verschillende ‘mobilen’. In maar liefst 50 jaar maakte hij ruim 16.000 objecten (dit is gemiddeld 1 per dag!).

Alexander Calder – Mobile Bron: Tate Museum

De ontwikkeling van deze stroming heeft twee belangrijke momenten gekend. Ten eerste de tentoonstelling ‘Le Mouvement’ in 1955. Bij deze tentoonstelling werden een aantal jonge kunstenaars samengebracht die nu gezien worden als de grootheden van de kinetische kunst. De tweede is de oprichting van de Kinetic Artists Organization (KAO) in 2001, waarbij nu ruim 100 kunstenaars zijn aangesloten.

 

 

Gesso

Gesso is een krijtondergrond speciaal voor hout, doek of een ander schildermateriaal en is afgeleid van het Italiaanse woord gesso wat ‘gips’ betekent. Voor de professionele en de amateuristisch is gesso een handig en vooral onmisbaar middel. Deze krijtondergrond is bedoeld om het medium te egaliseren (alhoewel sommige kunstenaars dit middel juist gebruiken om structuur in hun werk te krijgen). Daarbij komt dat de verf niet gelijk in het materiaal trekt. Ook kan je gesso op andere oppervlakten aanbrengen en er vervolgens met gewone acrylverf overheen schilderen.

Giclée

Giclée is een reproductietechniek met behulp van een inktjet printer. De term komt van het Franse woord gicler, wat stralen of vernevelen betekent. Deze techniek wordt voornamelijk gebruikt om reproducties van kustwerken te maken. Ononderbroken inkstralen brengen de verschillende kleurlagen aan op het papier.

Indien er gebruik wordt gemaakt van hoogwaardig papier, hoogwaardige kwaliteit inkt en een zogenaamde piëzo-printkop (waarmee de inkthoeveelheid en frequentie zeer nauwkeurig kunnen worden gedoseerd) kan er een kleurechtheid van meer dan 100 jaar worden gehaald.

Lithografie

Lithografie is een vlakdruktechniek, om precies te zijn een steendruk. Dit houdt in dat de drukplaat vlak is, er zijn dus geen hoger of lager gelegen delen. De drukplaat is een soort kalksteen waarop je kan tekenen of schilderen met een vettig materiaal. De niet beschilderde delen worden afgedekt met arabisch gom en salpeterzuur. Daarna wordt de kalksteen vochtig gemaakt en wordt de steen met inkt ingerold. De inkt hecht zich alleen aan de delen die eerst zijn ingekleurd met het vettige materiaal. Voor iedere kleur is een aparte steen nodig en iedere kleur wordt over de vorige drukgang heen gedrukt, waardoor extra kleurmengingen ontstaan.

 

Frank Zweegers - Lithografie

Lithografie – bron: www.inktdelft.nl/fenneke/index.php/lithografie

Frank Zweegers bespreekt: Dada

Dada, of het Dadaïsme is een stroming in de kunst die opkwam in 1916 en haar hoogtepunt had gehad in 1928. Met dada-kunst zetten kunstenaars zich af tegen de traditionele kunst, de heersende cultuur en de depressie na de eerste wereldoorlog. De toon is spottend en onzinnig. Dadaïsme ligt dicht tegen het nihilisme aan, in haar opzet om irrationeel te zijn, en algemeen geaccepteerde standaarden te ondergraven. Uitingen varieren van performances tot installaties. De relatieve eenvoud zette indertijd de kunsten op zijn kop. Zo werden toevallige of gevonden voorwerpen worden als kunst gepresenteerd, door er net een andere draai aan te geven. Een fietswiel op een kruk bijvoorbeeld.